Góc khuất của nghề Caster trong Esports

Trăn trở của Redeye về công việc của một caster chuyên nghiệp

Từ thuở esports còn non trẻ, chúng ta không có casters (bình luận viên), không có người dẫn chương trình (host), không có phân tích viên, các phóng viên, người viết báo cáo, thành viên chuẩn bị hậu trường, người theo dõi, bàn làm việc hay khán đài. Đó là esports của năm 2002. Chỉ trong 15 năm ngắn ngủi, những vị trí trên bắt buộc phải có và được đảm nhận bởi những chuyên gia hàng đầu esports trong tất cả các giải đấu, dù sân vận động có lớn hay nhỏ đến đâu.

Vào năm 2005, một nhóm casters tự phát thuộc Radio iTG (một trong hai studio chính của esport tại thời điểm đó) đã tham dự một trong những sự kiện esport lừng danh nhất của năm, Quakecon 2005. Và trong năm đó, sự kiện được tổ chức tại phòng triển lãm Gaylord Texan Resort Hotel (khách sạn) tại Grapvine, Texas. Những thành viên cast cốt cán lúc đó bao gồm  Marcus “djWHEAT” Graham, Alison “Trillian” Suttles, Stuart “TosspoT” Saw, Darren “Lun” Webber và đội ngũ sản xuất 1 thành viên làm việc trong cuối tuần đó: Chad “Blankz” Budd. Và tôi (tác giả bài viết), lần đầu tiên tham dự một sự kiện esport Bắc Mĩ.

Tất cả mọi người đều phải tự chi trả các chi phí di chuyển để dự sự kiện, như tôi và Stuart, đã trả cái giá khá là chát để có chuyến bay từ London đến Dallas vào giữa tháng 8, khoảng £800 mỗi người. Chúng tôi cũng phải trả tiền khách sạn, Marcus đã tốt bụng để chia sẻ phòng cho chúng tôi. Mặc dù, chúng tôi đến sớm hơn lịch book phòng vài ngày, cho nên Darren (tiếc thay, anh đã ra đi trong một tai nạn xe máy một năm sau đó) đã cho chúng tôi ở tạm nhà của Darren vài đêm. Chad cũng làm tài xế, đón bọn họ từ sân bay. Lúc đó không có những xe buýt, những quản lý, hoặc bất kì nhóm chào mừng nào; chỉ có sự tốt bụng của cả nhóm.

Quakecon 2005, khi mà mạng xã hội hay Youtube vẫn chưa phổ biến và Twitch chưa ra đời

Chúng tôi được cho một vị trí nhỏ trong khu vực của Intel, nơi thiết lập máy tính và một vài phụ kiện để cast, hai người trong nhóm sẽ đứng ở bàn máy tính để tường thuật (cast) các trận đấu từ Quakecon. Khi đó các game được cast là Quake 2, Quake 3 và Doom 3. Chúng tôi thay phiên nhau đứng ở quầy và cast theo cặp, trong khi nhóm còn lại đi chụp hình và đi phỏng vấn. Chương trình cast lên sóng internet radio và được một đám đông ở xung quanh quầy Intel nghe thấy. Ở giai đoạn này, tiếng của trận đấu không thế đến được phía bên khán đài chính ở phía bên kia phòng triển lãm và không ai trong nhóm được cho vào khu vực đó. Người nghe tại chỗ đạt khoảng 50 người xuyên suốt cả ngày và may là Intel đủ tốt bụng để cho chúng tôi vài chỗ trống, tôi lúc đó nghĩ: “Bọn họ không biết chúng ta đang làm cái quái gì ở đây”.

Nhóm casters được Intel cho một khoảng trống để tường thuật các trận đấu

Thật sự thì ý tưởng tham dự sự kiện đó không phải là đi chơi cho vui, mà là chúng tôi đều là những mọt sách yêu mến Quake và muốn được trở thành một phần của game. Công việc của chúng tôi là chứng minh cho ban tổ chức của Quakecon và Intel rằng, chúng tôi, những casters có thể mang để sự thích thú và giải trí đến địa điểm của họ bằng cách tường thuật các trận đấu của giải. Rằng chúng tôi có thể, trong thời gian dài, sẽ đưa nhiều người đến buổi triển lãm và các quầy bán hàng; và tăng lượng người xem trên mạng dành cho những ai không thể đến được sự kiện này bằng những gì chúng tôi có thể làm tốt nhất: đó là tường thuật các trận đấu. Rằng trong tương lai, nếu họ muốn chúng tôi ở đây, họ phải trả tiền vé máy bay và khách sạn cho chúng tôi. Chúng tôi cũng không tin rằng vào một lúc nào đó trong tương lai, chúng tôi sẽ thật sự kiếm được tiền từ những công việc này.

Tôi nghĩ, nếu các bạn vẫn chưa ở thời điểm đó và mới chỉ phát hiện ra esports ở mấy năm gần đây, điều này nghe có vẻ kinh ngạc, gần như không tưởng và không thể hiểu nổi. Nhưng đó là khởi nguồn của việc các giải đầu sử dụng các casters tài năng. Nói thẳng ra là, chúng tôi không được trả đồng nào và rất chật vật khi phải lấy đủ vé miễn phí để mọi người trong đoàn có thể tham gia!

Tưởng tượng như thế này, CS:GO Major tại Krakow hoàn toàn không có tường thuật trực tiếp cho các khán giả và mọi người trên toàn thế giới, tất cả những gì bạn nghe được là kết quả của các trận đấu trên Twitter. Tất nhiên là vào Thứ hai rồi. Chắc chắn những website như ESReality sẽ báo cáo lại kết quả, nhưng bọn họ sẽ chủ yếu dựa vào các tuyển thủ hoặc chúng tôi để có thông tin! Tất cả các hình ảnh esports hồi xưa đều là từ tôi hoặc Michal “Carmac” Blicharz, khi chúng tôi chỉ là hai người có mang theo camera chụp hình! Và chúng tôi không có mạng xã hội vào lúc đó, chỉ có mIRC để nói với nhau.

Tôi giải thích những điều này để giúp cho việc mà tôi sắp nói tới đây. Việc mà tôi đã suy nghĩ trong khoảng thời gian gần đây và để giúp mọi người hiểu rằng tôi viết bài này không phải vì tôi không biết nghĩ đến công việc của mình (biến sở thích thành nghề) hay tôi bị đối xử bất công, mà là vì giống với những bước khởi đầu trước đây, chúng ta cần phải tiếp tục tiến bộ. Tiến bộ đôi khi cũng có cái giá của nó, bằng việc đặt những câu hỏi khó hay nhìn thẳng vô bản thân chúng ta và những cái khó của ngành công nghiệp này. Bằng việc xem xét lại các mối quan hệ của bản thân và cách làm việc. Nhưng, dù thế nào đi nữa, nó có vẻ khó khăn hoặc sẽ nhận chỉ trích từ những người (sai lầm khi) nghĩ rằng chúng tôi được voi đòi tiên. Chúng ta có quyền đặt câu hỏi, đòi thay đổi và thách thức những chuẩn mực được coi là quá ư bình thường (thường lệ).

Trong những năm gần đây, tôi đã thấy nhiều người cố gắng để cải thiện ngành công nghiệp của chúng ta như James “2GD” Harding, Auguste “Semmler” Massonnat, David “LD” Gorman, Scott “SirScoots” Smith and Henry “HenryG” Greer. Tất cả bọn họ đã giúp đỡ rất nhiều để cải thiện tiêu chí của ngành, lương và điều kiện làm việc.

Auguste “Semmler” Massonnat, David “LD” Gorman, Scott “SirScoots” Smith and Henry “HenryG” Greer là một trong số những người có công lớn trong việc cải thiện chất lượng của “nghề” Caster

Ngay cả khi chúng ta tham gia nhiều sự kiện hơn trong 2006 và 2007, rất là hiếm để thấy một vài casters tham dự mỗi sự kiện mà có thể tự lo toàn bộ cả giải đấu. Thường sẽ dẫn đến những ngày làm việc cực kì lâu dài và mệt mỏi. Thật ra thì, tôi nhớ chính xác một trường hợp của giải đấu Quake 4 khi nó bắt đầu vào sáng 11 giờ thứ Bảy và vẫn tiếp tục đến 7 giờ sáng hôm sau, tất cả đều được tường thuật bởi đúng một người trong xuyên suốt thời gian đó. Mặc dù cái này là ngoại lệ, nhưng vẫn có người thường làm việc từ 12 đến 15 tiếng mỗi ngày để di chuyển các camera đến mỗi sự kiện hoặc lâu hơn nếu họ làm trong nhóm chuẩn bị cho sự kiện.

Và đừng có nghĩ là điều đó chỉ xảy ra có vài năm trước, tôi đã làm việc đến 93 tiếng tại CSGO Major gần đây xuyên suốt 7 ngày. Không có gì là lạ khi phải làm việc 13-18 tiếng mỗi ngày trong nhiều sự kiện được tổ chức trong năm nay.

Casters trong những năm gần đây đã đấu tranh để chắc rằng họ không phải làm tương đương những số giờ đó. Rất hiếm thấy việc có ít hơn ba cặp casters được thuê cho các sự kiện lớn bây giờ, họ có thể sắp xếp thời gian cast và giảm số lượng công việc đối với các trận đấu và ráng không làm quá 8 tiếng, và có khi là làm ít hơn nữa. Điều này giúp các casters có một trải nghiệm tối ưu, tránh vắt kiệt sức bản thân và đảm bảo chất lượng sản xuất và tường thuật. Cuối cùng, các fan ở nhà cũng được hưởng lợi tích từ các casters, khi họ không theo dõi một caster mệt mỏi, chán nản khi bản thân phải làm việc với tần suất hơn 15 tiếng mỗi ngày.

Gần đây, chính xác là nhờ có ESL và PGL, các phân tích viên giờ đây luôn thường thấy trong đội ngũ tường thuật và có thể thay đổi vị trí trong chương trình. Lần nữa, điều này cái thiện trải nghiệm cho người xem và những người dẫn dắt chương trình. Chúng ta không còn phải xem đúng hai người nhìn như cương thi (zombies) ở ngày thứ ba của một giải đấu dài vì họ phải làm việc 15 tiếng trong các ngày liên tiếp. Ngay cả obsevers (người điều khiển camera trong trận đấu) cũng được xoay tua, giờ luôn có từ hai đến ba người trong từng sự kiện. Những ngày mà Josh Nissan hay Alexandre “FunKa” Verrier phải ngồi 15 tiếng trong văn phòng nóng nực của họ đã chấm dứt.

Do đó không quá lố khi đề nghị rằng chúng ta nên có các thành viên dẫn chương trình làm việc thay ca trong các sự kiền lớn. Sẽ không có gì là lạ khi mà Sheever sẵn sàng cast nốt trận đấu cuối cùng của đêm cho tôi tại giải đấu DAC hồi đầu năm và giúp tôi có thêm vài tiếng nghỉ ngơi ,và thật sự nó lại tạo ra khác biệt lớn, để chuẩn bị tinh thần và ngủ đủ giấc, điều mà tôi tin rằng sẽ giúp cho chương trình trở nên tốt hơn.

 

Sheever thay thế vị trí cast cho Redeye khi anh quá kiệt sức

Cái tin tweet ban đầu về chủ đề này (xảy ra sau khi ngày một của major) thật sự là không hợp lí chút nào khi mà lúc đó tôi không phải là đang tìm sự thương hại hay muốn ai đó gây khó khăn cho PGL. Sự thật là, tin nhắn đó không liên quan đến sự kiện tí nào (ngoài việc chỉ ra việc làm quá nhiều giờ).

Không phải tôi phàn nàn về việc thiếu người dẫn chương trình thứ hai tại sự kiện, mà đó chỉ là chủ đề mà tôi đã suy nghĩ khá nhiều và chúng ta nên bàn luận thêm. Thật ra thì, SirScoots có đề nghị sẽ thay thế nếu tôi cảm thấy mệt, cho nên đó không phải là vấn đề khi mà tôi nhắn tin tweet đó lên. Cũng không phải việc tôi nhìn khá là trắng bệt trong vài ngày đầu tiên (Tôi là người Anh, tất nhiên tôi phải trắng rồi), mà là do ánh sáng đèn quá sáng và trang điểm trắng, điều sau đó đã được chỉnh lại.

Tôi cũng có nghe mọi người nói rằng chúng tôi nên biết ơn vì chúng tôi không phải làm việc như bên đội ngũ sản xuất và hãy tin tôi khi tôi nói thế này (tôi đã từng làm việc trong đội ngũ sản xuất rất nhiều lần). Tôi rất tôn trọng công sức mà các thành viên bên sản xuất bỏ ra, bạn sẽ thường bắt gặp họ ở sự kiện sơm hơn một hoặc hai tiếng trước khi casters xuất hiện và ở lại sau khi chương trình kết thúc từ một đến hai giờ. Họ có thể làm rất là nhiều giờ trong một sự kiện. Ví dụ tại PGL, tôi ước tính rằng đội ngũ sản xuất có thể đã làm hơn 120 tiếng trong 7 ngày của Major. Và điều này không tính đến những công việc chuẩn bị trước khi sự kiện chính thức diễn ra, họ phải bắt đầu trước cả nhiều tháng và làm việc liên tục đến hiện tại.

Thật có lí khi nói rằng chúng tôi cũng nên nhìn vào số giờ làm việc của họ và chỉ vì tôi đặt vấn đề về một người chương trình phải lo toàn bộ sự kiện thì không có nghĩa là chúng tôi không nghĩ về bên đội ngũ sản xuất. Số lượng giờ làm việc không tưởng dành cho bên caster và sản xuất sẽ dẫn đến các sai sót và các sai sót sẽ dẫn đến mất tiền, thời gian và danh tiếng. Tôi mong rằng trong tương lai có thể thấy một nơi mà nhiều đội ngũ khác nhau cũng thay luân phiên bên đội sản xuất.

Tôi không mong đợi mọi người hiểu được vai trò của người dẫn chương trình hay thông cảm họ từ bài viết này. Nhưng tôi sẽ thừa nhận rằng, trong khi tôi yêu công việc này, thì số giờ phải làm việc thật điên rồ, sự căng thẳng khi phải luôn luôn tập trung liên tục trong một ngày dài và xuyên suốt thời gian dài đã đặt rất nhiều áp lực lên bạn và có rất nhiều thứ xảy ra buộc bạn phải bám theo chương trình. Bạn phải liên tục lắng nghe tham luận viên (panellist) trong khi cố gắng đặt ra những câu hỏi hay, và tuân theo lệnh của nhà sản xuất bên tai, vật lộn với thời gian và chạy đưa với chương trình để mọi thứ đâu vào đấy, mang vào các đoạn video và phỏng vấn, thích nghi với các thay đổi và vấn đề bất chợt xảy ra, giới thiệu những hình ảnh mà bạn chưa bao giờ thấy và phải làm cho người xem tin rằng cái này đã được chuẩn bị trước, giúp các cuộc hội thoại trơn tru và ráng ăn uống khi có thời gian dư dả. Nói chung, công việc của tôi là đảm bảo rằng các bạn có thể tận hưởng chương trình trơn tru và không có drama (vấn đề) xảy ra (ngoài những drama xảy ra trong các trận đấu!) Nghe có vẻ không nhiều và khá mơ hồ, nhưng công việc này rất căng thẳng và mệt mỏi.

Với những người nói rằng tôi luôn được nghỉ ngơi giữa các trận đấu, thật sự thì không phải như bạn nghĩ đâu, đúng ra là cũng có, tôi được ngồi xuống và xem trận đấu, tức là tôi được ngồi xuống, tất nhiên! Nhưng tôi không nghỉ ngơi, tôi đang theo dõi, ghi chú, ghi lời hội thoại cho những phân tích viên để họ bàn luận khi chúng tôi quay trở lại sau trận đấu, bàn bạc những vấn đề khác với nhà sản xuất, cập nhật thông tin và các điểm chính, làm các buổi kí tên hay chụp hình với khán giả hoặc phỏng vấn với báo chí (đó là một phần của công việc). Rõ ràng là bên sản xuất phải tập trung xuyên suốt mọi khoảng thời gian và các sai sót có thể dẫn đến mất việc, những người đứng trước camera cũng tương tự vậy, khiến cho họ dễ bị cộng đồng chỉ trích vì những lỗi nhỏ nhặt nhất. Chỉ vài sai sót (điều mà chúng tôi đã thấy trong quá khứ) cũng có thể sẽ kết thúc sự nghiệp của bản thân.

Tôi không chấp nhận những giả thuyết nói rằng tôi say xỉn trong lúc làm việc. Tôi có đạo đức làm việc rất tốt và khi làm việc tôi tránh bất kì các thứ uống có cồn (hoặc nhảy nhót!) cho đến khi sự kiện kết thúc. Tôi cần phải tập trung và tỉnh táo và điều này nghĩa là ngủ đủ giấc, việc duy nhất mà tôi chỉ có thể nghĩ đến vào cuối ngày làm việc!

Tôi cũng nói rằng tôi tự hào về những gì mình làm và điều đó áp dụng lên công việc mà tôi được thuê làm. Nếu một sự kiện thuê tôi, tôi muốn đảm bảo rằng tôi sẽ dẫn dắt chương trình cho họ, không than phiền về số giờ làm việc và yêu cầu có thay thế, ngay cả khi có người đã sẵn sàng, như Scoots là ví dụ. Đó là suy nghĩ riêng của tôi về trách nhiệm của công việc. Tôi nghĩ tôi sẽ khiến mọi người chùng xuống nếu như bản thân đòi được nghỉ ngơi.

Rồi còn có cái ‘tôi’. Điều khá đúng khi mà Scoots nói với tôi lúc cả hai bàn về ý tưởng có hai hosts. Chúng ta đều có có cái ‘tôi’ và một phần đó nói rằng chúng ta làm tốt hơn một ai đó, cho nên thật khó để thừa nhận rằng chúng tôi thật sự cần hai host cho một chương trình. Như Scoots nói “chúng ta tin tưởng trao con mình cho ai đó” và điều này thật sự khó.

Điều này cũng không hoàn toàn về tiền. Đã có vài người dẫn chương trình đã yêu cầu được nhận lương thấp hơn để chúng tôi có thể dẫn dắt chung trong một sự kiện.

Cuối cùng thì chúng tôi cần phải thuyết phục những tổ chức và nhà phát hành rằng việc có hai host đã là thường lệ (giống như trong tương thuật Olympic) và tôi muốn tự mình đón lấy cơ hội này để chứng mình rằng việc này sẽ tốt hơn cho mọi người nếu được cho phép; ít nhất là các fan sẽ được thấy đến hai nhóm host tại sự kiện!

Đừng nên đứng dậy và phàn nàn ngay lập tực với ban tổ chức, bởi vì chúng tôi vẫn chưa thật sự nói chuyện với họ hay bàn bạc về cách làm hai host, tất nhiên là sẽ tốn kém hơn. Nhưng nó sẽ không tốn kém bằng việc kéo dài các giải đấu thêm vài ngày, tất là thêm chi phí để thuê nhà thi đấu, dụng cụ trong khâu sản xuất, nhân lực và nhiều thứ nữa.  Nhìn tổng thể thì không có lí do gì để không làm việc này, đặc biệt là các tuyển thủ có thể vui vẻ hơn khi họ được thi đấu đúng giờ giấc. Không còn cảnh những ngày phải thi đấu 7 trận liên tiếp…

Việc có hai host không phải là vấn đề lớn, chỉ là việc làm sao để biến nó thành một “thường lệ” bao gòm những thách thức để loại bỏ “thường lệ” cũ thì khá quan trọng. Điều này còn tùy thuộc vào những người trong nghề chứ không phải (mặc dù nhận được sự ủng hộ) là từ một bài viết phê phán các tổ chức.

Tôi chắc chắn tin rằng các chương trình sẽ có lợi từ việc có hai host. Tôi sẽ làm việc với những host khác và các tổ chức để biến điều này thành sự thật.

Tác giả bài viết: Paul “Redeye” Chaloner

Paul “Redeye” Chaloner, là một trong những bình luận viên esport và game đầu tiên trên thế giới. Paul tường thuật cho rất nhiều game, bao gồm Quake 3, Quake 4, Counter-strike: Source, Counter-strike: Global Offensive, StarCraft 2 và Dota 2, và đã tham gia tường thuật trên rất nhiều nước, bao gồm Trung Quốc, Mĩ, Singapore, Úc và Đan mạch

Các bạn hãy like fanpage của nhóm tại www.facebook.com/2DBeatShop để có thể cập nhật thông tin mới nhất, nhanh nhất về Game và Esport (CS:GO, Dota 2, PUBG, Hearthstone v.v) trên toàn thế giới.

Theo GameWorld

Trả lời